NİHAT BEHRAM

 

1946 Kars doğumlu. İlk ve orta öğrenimini çeşitli Anadolu kentlerinde, yüksek öğrenimini İstanbul Gazetecilik ve Halkla İlişkiler’de yaptı. İlk şiirleri ve yazıları 60’lı yıllarda yayımlandı. Kitapları ve yazılarından ötürü hakkında birçok dava açıldı. Ağabeyi Ataol Behramoğlu ve İsmet Özel’in kurduğu “Halkın Dostları” dergisini, onikinci sayısından sonra sürdürdü. Sıkıyönetimce yasaklanan derginin sorumlusu olarak tutuklandı. 12 Mart döneminde iki yıl askeri cezaevlerinde yattı. 1974 Affı’ndan sonra Ataol Behramoğlu ile birlikte “Militan” adlı dergiyi çıkardı. Bir süre Vatan gazetesinde röportaj yazarı olarak çalıştı. 1978’de Güney Film’in yönetiminde çalışmaya başladı. Yılmaz Güney ile birlikte “Güney” dergisini çıkardı, dergi, dönemin sıkıyönetimince kapatıldı. Dergide yayımlanan şiir ve yazıları nedeniyle mahkûm oldu, 12 Eylül öncesinde yurt dışına çıktı. Zürih’te Güney Film Yurtdışı Bürosu’nu açtı, Yılmaz Güney’in ülke dışına çıkmasını sağladı, 1982’de Fransa’ya geçti, 1986 yılında Heinrich Böll bursu ile gittiği Almanya’da yaşamaya başladı. Aynı yıl, Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu kararı ile yurttaşlıktan çıkarıldı. Eşi nedeniyle İsviçre vatandaşlığına alınan Behram, 1990’da İsviçre’de yaşamaya başladı. Yapıtları çeşitli dillere çevrilmiş olan Behram, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlık haklarının geri verilmesiyle birlikte, 16 yıl aradan sonra, Nisan 1996’da ülkesine dönebildi. Halen eşi Trix ve kızı Mavi ile birlikte İsviçre’nin Basel kentinde yaşamakta olup, ülkesine sıkça gelmektedir.

 

Nihat Behram’ın Yayımlanmış Kitapları

 

Şiir: Hayatımız Üstüne Şiirler (1972, yasaklandı/beraat etti), Fırtınayla Borayla Denenmiş Arkadaşlıklar (1974), Dövüşe Dövüşe Yürünecek (1976), Hayatı Tutuşturan Acılar (1978-yasaklandı), Irmak Boylarında Turaç Seslerinde (1980), Savrulmuş Bir Ömrün Günlerinden (1982), Militan Şiirler (Seçmeler, 1984), Ayışığı Yana Yana (Seçmeler, Yeni Şiirler, 1986), Yine de Gülümseyerek (Seçmeler 1987), Cenk Çeşitlemesi (Seçmeler, Yeni Şiirler, 1989), Hey, Çocuk (Seçme Şiirler 1967-1994), Yalın Yürek (Toplu Şiirler, 1998), Kundak (2000)

 

Belgesel Anlatı: Darağacında Üç Fidan (1976, yasaklandı, 1988’de “Yürekleri Şafakta Kıvılcımlar” adıyla basıldı, matbaada el kondu, 1991’de beraat etti.), Ser Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit (1977, yasaklandı, 1988’de “İşkencede Ölümün Güncesi” adıyla basıldı, yasaklandı, 1992’de beraat etti.)

 

Roman: Gurbet (1987), Lanetli Ömrün Kırlangıçları (1991)

 

Çocuk Kitapları: Göğsü Kınalı Serçe (1976), Kuyruğu Zilli Tilki (1977)

 

Röportaj: Sol Kendini Anlatıyor (1977, yasaklandı)

 

Deneme: Kültür (1979)

 

Anı: Yılmaz Güney’le Yasaklı Yıllarımız (1994)

 

Antoloji: Türk ve Dünya Edebiyatından Başkaldırı Şiirleri Antolojisi